Jak poradzić sobie z chorobą lokomocyjną – sposoby farmakologiczne i niefarmakologiczne

Podróżowanie z małym dzieckiem u każdego rodzica lub opiekuna powoduje obawy czy na pewno wszystko pójdzie zgodnie z planem. Marudne i niespokojne dziecko skutecznie może podróż opóźnić i uprzykrzyć, szczególnie gdy doskwierają mu objawy choroby lokomocyjnej. Jak się przygotować do wyjazdu aby sobie i dziecku oszczędzić stresu i dyskomfortu?

Co to jest choroba lokomocyjna?

Określenie medyczne to kinetoza (łac. kinetosis). Jest to zaburzenie wynikające z błędnego odczytywania przez mózg sygnałów pochodzących z błędnika (narząd równowagi) oraz zmysłu wzroku. Odczucia nasila poruszanie się po wyboistej drodze, wysoka prędkość, naprzemienne przyspieszanie i hamowanie, bujanie łódką oraz brak okien lub ograniczony do nich dostęp. W głowie powstaje chaos informacyjny, który odczuwamy poprzez szereg objawów choroby podróżnych. Co ciekawe choroba może pojawić się również w wyniku korzystania z symulatorów i urządzeń wykorzystujących wirtualną rzeczywistość

Objawy choroby lokomocyjnej

Najczęściej zgłaszane objawy kinetozy to mdłości, zawroty głowy, wymioty, uczucie rozbicia, ospałość, brak apetytu. Rzadziej występujące symptomy to utrata równowagi, bladość, duszności, spadek tętna, szumy uszne, potliwość, ból głowy, nadwrażliwość na zapachy. Około 30% osób odczuwa część objawów, a 5% bardzo źle znosi podróżowanie. Ponadto częściej choroba dotyka kobiet niż mężczyzn i są to głównie osoby młode oraz dzieci(szczególnie w wieku 10-12 lat).

Jak walczyć z chorobą lokomocyjną

Odpowiednie zachowanie w trakcie podróży oraz odpowiednie przygotowanie do wyjazdu mogą zmniejszyć odczuwanie wymienionych niedogodności.
Domowe sposoby na chorobę lokomocyjną i inne techniki pomagające uniknąć mdłości w podróży:
  • Wybór odpowiedniego środka lokomocji – podróż koleją to najlepszy wybór, gdyż w pociągu mniej kołysze ale jeżeli decydujemy się na jazdę samochodem i mamy taką możliwość to zdecydujmy się na podróż autem z twardym zawieszeniem i klimatyzacją, przed podróżą warto usunąć wszelkie odświeżacze powietrza i dokładnie wywietrzyć pojazd.
  • Wybór odpowiedniego miejsca w środku transportu – w samochodzie osoba cierpiąca na chorobę lokomocyjną powinna siedzieć przy oknie (najlepiej trochę uchylonym); korzystając z transportu zbiorowego lepiej zająć miejsca przodem do kierunku jazdy w części pojazdu która jest najbardziej stabilna: w samolocie na wysokości skrzydeł, na statku w śródokręciu, w autobusie i pociągu lepiej unikać osi kół.
  • Jedzenie – po pierwsze przed rozpoczęciem podróży słuszne by było nie przejadanie się, warto zdecydować się na lekki posiłek na godzinę przed wyjazdem, małą ilość niesłodkiego i niegazowanego napoju oraz ograniczenie soli, której większe stężenie w organizmie może potęgować objawy choroby.
  • Zachowanie – po pierwsze obserwowanie szybko przemieszczających się za oknem przedmiotów może przysporzyć o zawroty głowy, dlatego korzystniejsze będzie patrzenie na obiekty znajdujące się na linii horyzontu; po drugie lepiej nie czytać i nie korzystać ze smartfona, można natomiast rozmawiać, grać w gry słowne lub słuchać spokojnej muzyki.
  • Pozycja – najbardziej naturalna pozycja to pozycja leżąca lub półleżąca ze stabilnie podpartą głową.
  • Co robić gdy pojawią się mdłości – o ile to możliwe trzeba się zatrzymać, wyjść poza pojazd, głęboko oddychać świeżym powietrzem do momentu ustąpienia problemu; jeżeli jedziemy autostradą i pauza nie wchodzi w grę można wykonać zimne okłady na czoło i kark.
Powyższe wskazówki zmniejszają ryzyko pojawienia się mdłości podczas podróżowania  ale świetnym uzupełnieniem tych metod będzie zastosowanie odpowiednich preparatów z apteki. Leki bez recepty (OTC) na chorobę lokomocyjną to preparaty zalecane u dzieci i dorosłych stosowane przeciw objawom choroby lokomocyjnej. Działają przeciwwymiotnie i uspokajająco. Mają formę tabletek lub syropu. Jednak aby były skuteczne trzeba stosować je zgodnie z zaleceniem producenta, czyli najczęściej ok. 30 minut przed planowanym wyjazdem. W aptece kupimy również opaski uciskowe na nadgarstek wykorzystujące właściwości akupresury. Są cenione za brak działań ubocznych i możliwość stosowania u osób chorych, kobiet ciężarnych i dzieci powyżej 36 miesiąca życia. Skuteczne jest też spożywanie produktów zawierających imbir, np: ssanie cukierków imbirowych lub imbiru kandyzowanego, picie herbaty imbirowej. Imbir to od wieków stosowna w medycynie roślina, której działanie odkryli również żeglarze chcący uniknąć choroby morskiej. Kłącze imbiru posiada właściwości przeciwwymiotne (działa w obrębie układu pokarmowego oraz centralnego układu nerwowego) i przeciwzapalne. Pomocna jest też mięta, która łagodzi skurcze żołądka, odruch wymiotny i zawroty głowy. W aptece można znaleźć suplementy diety na chorobę lokomocyjną bazujące na składnikach roślinnych takich jak mięta i imbir.
Źródła:
Kinetoza – problem podróżników? E. Kimszal, K. Van Damme-Ostapowicz, Pielęgniarstwo Polskie nr 3 (61) 2016
Choroba lokomocyjna – zapobieganie i łagodzenie objawów. A. Warowny, Manager Apteki. 2012(5)
Choroba lokomocyjna. M. Kruk-Słomka, Aptekarz Pol. 2011; 7. 59: 37

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.