Niedobory żelaza – przyczyny, objawy i skuteczne preparaty z żelazem

Często słyszymy, że żelazo to bardzo istotny, wręcz niezbędny dla zdrowia pierwiastek. Postaramy się wytłumaczyć jaka jest rola żelaza w organizmie, jakie są skutki zaburzenia ilości żelaza i jak temu zaradzić. Bez wątpienia żelazo to powszechnie dostępny mikroelement, czyli pierwiastek występujący w organizmach żywych w niewielkiej ilości, przez co zaliczany jest do pierwiastków śladowych. W układzie pokarmowym żelazo wchłaniane jest w dwunastnicy i jelicie cienkim w postaci jonu na drugim stopniu utlenienia. W błonie śluzowej wychwytuje je apoferrytyna tworząc ferrytynę transportowaną do miejsca magazynowania czyli wątroby.

Rola żelaza w organizmie człowieka:

  • wchodzi w skład hemoglobiny i pełni funkcję transportującą tlen
  • bierze udział w wielu procesach metabolicznych
  • warunkuje prawidłową pracę układu sercowo-naczyniowego i nerwowego
  • stymuluje odporność i układ immunologiczny
  • wspomaga walkę z wolnymi rodnikami
  • warunkuje prawidłowy rozwój płodu

Przyczyny niedoboru żelaza
Zawartość żelaza w organizmie człowieka uzależniona jest od wieku i płci, a odchylenia od wartości prawidłowej zależą o wielu czynników.

Norma stężenia żelaza w surowicy krwi:

  • mężczyźni 17,7–35,9 μmol/l, 90–200 μg/dl
  • kobiety 11,1–30,1 μmol/l, 60–170 μg/dl

Po przekroczeniu dolnych wartości podanych zakresów mamy do czynienia z niedokrwistością czyli niedoborem żelaza. Przyczyny niedoboru żelaza wynikają najczęściej z:

  • błędów dietetycznych lub upośledzenia wchłaniania żelaza:
  • dieta wegetariańska i wegańska
  • niedożywienie
  • restrykcyjna dieta odchudzająca
  • upośledzone wchłanianie żelaza
  • osoby w starszym wieku
  • zwiększona utrata żelaza
  • obfite miesiączki
  • krwawienia z układu pokarmowego
  • duża utrata krwi w wyniku zabiegu chirurgicznego lub wypadku
  • zwiększone zapotrzebowanie na żelazo
  • ciąża i laktacja
  • okres intensywnego wzrostu
  • uprawianie sportów wytrzymałościowych

Pokarmowe źródła żelaza
Dobowa utrata żelaza w organizmie to ok. 1-2 mg, które standardowo uzupełnia się czerpiąc żelazo z diety. W zależności od pochodzenia pokarmu dostarczamy organizmowi żelazo w formie hemowej Fe2+ lub żelazo niehemowe Fe3+, które jest ok. 10-krotnie słabiej przyswajalne. Główne źródła żelaza hemowego to chude mięso czerwone, drób, wątróbka i podroby. Natomiast źródła żelaza niehemowego to rośliny strączkowe, natka pietruszki, orzechy, chleb z pełnego przemiału, zielone warzywa, buraki, suszone morele, śliwki i rodzynki oraz żółtka jaj. Jednak jeżeli znajdujemy się w grupie pacjentów o większym zapotrzebowaniu lub w przypadku zwiększonej utraty żelaza podaż z pożywienia może być niewystarczająca.

Objawy niedoboru żelaza
Niedobór żelaza prowadzi do powstania szeregu niepokojących objawów, które mają negatywny wpływ na zdrowie i kondycję chorego. Najczęściej wymieniane objawy to:

  • osłabienie i ciągłe uczucie znużenia, problemy z zapamiętywaniem
  • bóle i zawroty głowy
  • depresja, obniżenie nastroju, rozdrażnienie
  • wypadanie włosów
  • łamliwość paznokci
  • skrócenie oddechu i palpitacje serca
  • spadek sprawności fizycznej
  • wrażliwość na zimno
  • owrzodzenie języka i błony śluzowej jamy ustnej
  • nieregularne miesiączki lub całkowity zanik miesiączkowania
  • spadek odporności

Długotrwały i pogłębiający się niedobór żelaza może prowadzić do anemii i niedokrwistości zagrażającej życiu. W skrajnych sytuacjach pacjenci mają wykonywane przetaczanie krwi, które jest może inwazyjną ale najskuteczniejszą metodą leczenia. Zatem warto obserwować swój organizm i w razie wątpliwości zapytać lekarza o poradę i poprosić o skierowanie na badania. Lekarz może zlecić morfologię krwi, która wykaże ewentualne nieprawidłowości, nastęnie poinformuje nas jak wygląda leczenie i profilaktyka niedoborów żelaza oraz pomoże dobrać skuteczny preparat z żelazem.

Apteczne leki i suplementy diety z żelazem

Wpisując w wyszukiwarkę hasła „żelazo tabletki” lub „żelazo apteka” w odpowiedzi uzyskamy całą listę preparatów zawierających żelazo w różnych cenach i dawkach. Najczęściej posiadają one w składzie sole żelaza dwuwartościowego, które jest lepiej wchłaniane niż trójwartościowe np: glukonian żelaza, siarczan żelaza, cytrynian, bursztynian lub jabłczan. Ich wchłanialność jest podobna więc wybierając tabletki z żelazem należy kierować się dawką przeliczoną na zawartość samego żelaza, a nie soli, gdyż nie jest to jednoznaczne. Dodatkowym plusem będzie dodatek substancji poprawiających biodostępność żelaza czyli kwasu foliowego lub witaminy C. Zanim zaczniemy suplementować żelazo warto też poznać substancje zmniejszające wchłanianie żelaza: kawa obniża wchłanianie Fe o 40%, herbata redukuje absorpcję Fe o 60%, czerwone wino redukuje wchłanianie żelaza o 75%, a ponadto wchłanianie żelaza osłabiają: wapń, mangan, cynk, białko jaja kurzego (jeżeli jesteś owowegetarianinem, to radzę spożywać samo żółtko, bogate w żelazo), kazeina, błonnik pokarmowy, białka roślin strączkowych.

Analizując dostępne w aptece preparaty żelaza bez recepty w większości mamy do czynienia z suplementami diety np:

SWANSON Żelazo w postaci cytrynianu żelaza w dawce 25mg – do kupienia tutaj
SWANSON Albion Chelat Żelaza Ferrochel w dawce 18mg – do kupienia tutaj
SOLGAR Gentle Iron, który ma w składzie dwuglicynian żelaza (III)) w dawce 20 mg – do kupienia tutaj
Szelazo +SR, czyli kapsułki o przedłożonym uwalnianiu zawierające chelat żelaza, kwas foliowy i witaminy – do kupienia tutaj
Biofer to polecane przez lekarzy tabletki z żelazem w postaci sproszkowanej hemoglobiny i fumaranu żelaza – do kupienia tutaj
FLORADIX Żelazo w płynie z witaminami, odpowiedni dla wegetarian – do kupienia tutaj
PLUSSSZ tabletki musujące zawierające żelazo i witaminy – do kupienia tutaj
Dicofer Junior – suplement diety z żelazem dla dzieci i dorosłych – do kupienia tutaj
FemiFeral – tabletki z żelazem dla kobiet wzbogacone w kwas foliowy i witaminy – do kupienia tutaj

Bez problemu znajdziemy też preparat z żelazem zarejestrowany jako dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego np:

ACTIFEROL FE 30 mg to zmikronizowane żelazo w saszetkach zawierających proszek do sporządzenia zawiesiny – do kupienia tutaj
OLIMP CHELA-FERR MED zawierający diglicynian żelaza w dawce 30mg – do kupienia tutaj
MULTIVITAMOL 1+ Syrop z żelazem i witaminami – do kupienia tutaj

Preparaty żelaza zarejestrowane jako lek bez recepty są trudniejsze do znalezienia ale jako przykład mogą służyć tabletki Ascofer (do kupienia tutaj). Mając niedobór żelaza możemy również sięgnąć po wyciągi roślinne bogate w żelazo np: ekstrakt z pokrzywy, buraka, chlorella, spirulina i lucerna.

Nadmiar żelaza
Żelazo w nadmiarze jest niebezpieczne dla zdrowia, gdyż powoduje problemy z sercem, wątrobą, trzustką, stawami, przyspiesza procesy starzenia i ma negatywny wpływ na profil lipidowy. Częściej dotyczy to mężczyzn niż kobiet ze względu na kobiece menstruacje ale każdy powinien regularnie wykonywać morfologię a wyniki konsultować z lekarzem rodzinnym.

Więcej preparatów pomocnych w walce z niedoborem żelaza znajdziesz tutaj: Niedobór żelaza – suplementy i preparaty dostępne w aptece Olmed.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.